next up previous contents
Next: Ile wynosi moja masa Up: Relatywistyka Previous: Czy cząstka o masie   Spis rzeczy

Do jakiej predkosci nalezy rozpedzic elektron aby zamieni sie w czarna dziure?

Paweł F. Góra, Instytut Fizyki UJ, mailto:gora@if.uj.edu.pl

Nic nie wskazuje na to, aby takie zjawisko w ogóle mogo zajsc. Nieporozumienie bierze sie stad, ze oblicza sie ,,mase relatywistyczna'' rozpedzonego do predkosci podswietlnej elektronu, nastepnie zas, posugujac sie wzorem Newtona, oblicza sie natezenie pola grawitacyjnego rzekomo pochodzacego od tego fotonu. Tymczasem dla predkosci podswietlnych wzór Newtona nie obowiazuje.

To, ze wzór Newtona jest tylko przyblizeniem wzorów OTW susznym dla maych mas i maych predkosci grawitujacych obiektów, wynika wprost z równan OTW. Osoby nie znajace OTW moga - dla wyrobienia sobie wasciwej intuicji - posuzyc sie pewnym eksperymentem myslowym. Wyobrazmy sobie dwa punkty materialne w pustej przestrzeni, oddalone od siebie o r. Punkty te aczymy niewazka sprezyna o dugosci swobodnej tak dobranej, aby sia reakcji scisnietej sprezyny równowazya grawitacyjne przyciaganie mas. Opiszmy ten ukad z punktu widzenia obserwatora poruszajacego sie ze znaczna predkoscia v prostopadle do prostej aczacej oba punkty materialne. Poniewaz odcinek aczacy rozwazane punkty materialne jest prostopady do kierunku ruchu obserwatora, jego dugosc nie ulega skróceniu w ukadzie poruszajacym sie - obserwator stwierdza, ze punkty materialne nadal pozostaja w odlegosci r. Jednak z punktu widzenia ukadu poruszajacego sie oba punkty materialne maja znaczne ,,masy relatywistyczne'' - gdyby mozna byo uzywac wzoru Newtona z ,,masami relatywistycznymi'', oba punkty (opisywane w ukadzie poruszajacym sie) przyciagayby sie z sia znacznie wieksza niz w ukadzie spoczynkowym, a zatem zgniotyby aczaca je sprezynke i zblizyy do siebie na odlegosc mniejsza niz r. Niczego takiego jednak nie obserwujemy. Wniosek stad taki, iz wstawianie ,,masy relatywistycznej'' do wzoru Newtona jest fizycznie nieuzasadnione. (Rozumowanie przedstawione w tym paragrafie nie jest scise, ma tylko charakter intuicyjny.)


next up previous contents
Next: Ile wynosi moja masa Up: Relatywistyka Previous: Czy cząstka o masie   Spis rzeczy