next up previous contents
Next: Co to jest zasada Up: Mechanika Previous: Jak obliczać współczynniki oporu   Spis rzeczy

Czy mozna odróznic sytuacje klocka wirujacego obok nieruchomego klocka drugiego od sytuacji gdy jeden klocek obiega drugi?

(artyku do ew. weryfikacji)

Tak, mozna. W pierwszym przypadku, wirujacy klocek doznaje dziaania siy dosrodkowej na swoje czastki, aby utrzymac je w ruchu obrotowym. Z definicji bowiem ruch obrotowy jest takim ruchem, który nie nastepuje po linii prostej, lecz po uku. Aby zmienic kierunek ruchu czastek skadowych klocka, czyli innymi sowy zmienic kierunek ich predkosci, konieczna jest sia, wyrazana klasycznym wzorem


\begin{displaymath}
F=\frac{dp}{dt}=m\frac{dv}{dt}
\end{displaymath} (3.18)

gdzie $dv$ jest róznica miedzy koncami wektorów predkosci przed i po zakrzywieniu.

Jesli taka sia istnieje w obracajacym sie klocku, to w ukadzie z nim zwiazanym odczujemy sie odsrodkowa bezwadnosci i na pewno wiemy, ze to on sie obraca, a drugi spoczywa, i ze nie jest odwrotnie (tzn. ze pierwszy spoczywa, a wrazenie obracania sie powstaje gdyz drugi klocek obiega pierwszy).

Analogiczne rozumowanie mozna wykonac dla sytuacji gdy drugi klocek obiega po orbicie nieruchomy pierwszy. Wówczas w pierwszym klocku nie stwierdzimy si ruchu obrotowego (poniewaz tam niczego nie trzeba zakrzywiac); siy takie natomiast beda obecne w klocku orbitujacym. Stad mozna odnalezc który klocek znajduje sie w ruchu obrotowym.

Siy bezwadnosci ukadu nieinercjalnego mozna wykryc równiez w przypadku orbitowania grawitacyjnego, gdzie teoretycznie grawitacja powinna je kompensowac. Jest tak z tego powodu, ze nie istnieja ciaa punktowe, a siy grawitacyjne-dosrodkowe i bezwadnosci-odsrodkowe równowaza sie w srodku masy planety (który to srodek masy porusza sie w zakrzywionej przestrzeni tak naprawde po linii prostej).

Mozna jednakze wyobrazic sobie ukad obracajacy sie w cakowicie pustej przestrzeni (bez materii wszechswiata). Wówczas powyzsze rozumowanie jest oczywiscie w sensie klasycznym poprawne, lecz mozna z nim polemizowac na gruncie zasady Macha, o której mówi kolejny paragraf.


next up previous contents
Next: Co to jest zasada Up: Mechanika Previous: Jak obliczać współczynniki oporu   Spis rzeczy