next up previous contents
Next: Co to prędkość fazowa Up: Optyka, fale EM Previous: Jak działa mikrofalówka?   Spis rzeczy

Jakie sa zakresy promieniowania ultrafioletowego i jaki jest ich wpyw na zycie?

From: POKREC <wywal_to_fizyczny@kki.net.pl>

UVA to promieniowanie bliskie, do jakichs $350nm$ (o duzym zasiegu podskórnym, ale o niewielkiej jeszcze relatywnie ,,zjadliwosci''). Typowe zróda - swietlówki do testowania banknotow.

UVB to to posrednie $250\div 350nm$ (wsciekle zabójcze dla bakterii, dla komórek ludzkich tez - troszke gorzej penetruje, ale za to jest bardziej ,,zjadliwe''). Typowe zródo - lampa rteciowa z kwarcowa banka. Uzywane do dezynfekcji sal operacyjnych. Najbardziej niebezpieczne.

UVC to to, krótsze od $250nm$ az do prózniowego (granica ok. $180nm$) - mniej niebezpieczne dla zdrowia niz UVB ze wzgledu na saby zasieg w skórze. Zródo typowe - lampa deuterowa.

[...]

Te swietlówki w solarium to sa chyba niestety tzw. kwarcówki, czyli lampy rteciowe (kazda swietlówka to lampa rteciowa, tylko te zwyczajne maja szklane banki pochaniajace cakowicie rteciowy UV oraz luminofor od srodka konwertujacy to UV na promieniowanie widzialne). Daja promieniowanie o dugosci fali (o ile pamietam) $257nm$ (najsilniejsza linia rteci) i niestety to juz jest UVB. Ma to zalete, ze szybko opala (to jasne) ale i geboko wnika, uszkadzajac gebsze warstwy skóry. W przypadku plazy i Soneczka mamy najwiecej UVA, troszke UVB i UVC (ozon!). To powoduje, ze proces opalania jest wolniejszy i pytszy.

Generalnie opalanie sie jest szkodliwe - w zupenosci wystarczy nam tyle swiata sonecznego, ile apiemy przez odsoniete czesci skóry przy normalnym ubieraniu sie. Opalenizna wbrew pozorom nie jest objawem zdrowia, tylko objawem walki skóry z wnikajacym w nia mutagennym promieniowaniem UV (melanina - barwnik skory ten, który powoduje kolor opalenizny, pochania UV). Generalnie kazde promieniowanie UV jest szkodliwe gównie ze wzgledu na to, ze potrafi dokonywac mutacji genetycznych w komórkach skóry (rak czerniak jest uleczalny w niewielkim procencie!), zmetniac soczewki oka (katarakta), degenerowac siatkówke (slepota) oraz zabijac komórki spojówek - stad objawy zapalenia spojówek u spawaczy, pracujacych bez zabezpieczenia oczu. uk elektryczny jest dosyc silnym zródem UV.

Szkodliwosc UV o tym samym natezeniu od najzjadliwszych szereguje sie: UVB, UVC, UVA. Na szczescie to promieniowanie jest intensywnie pochaniane (tym intensywniej, im krótsze fale) przez wiekszosc materiaów, nawet przezroczystych, wiec nie ma problemu z ochrona.

Przy pracujacej lampie deuterowej ($200nm$) w powietrzu w labie tworzy sie taka ilosc ozonu, ze co wrazliwszych gowy zaczynaja bolec... UV pochaniany jest w powietrzu gównie przez tlen (tworzenie i rozpad ozonu). Jesli chce sie pracowac z UV dalekim i wymagane sa dugie drogi optyczne, to mozna stosowac ,,rekawy'' wypenione azotem, który pochania UV znacznie sabiej, niz powietrze.


next up previous contents
Next: Co to prędkość fazowa Up: Optyka, fale EM Previous: Jak działa mikrofalówka?   Spis rzeczy