next up previous contents
Next: Kot Schroedingera-o co tu Up: Fizyka kwantowa Previous: Co to jest i   Spis rzeczy

Czy fizyka uwaza, ze istnieje zjawiska cakowicie losowe czy tez mamy ukryty determinizm?

From: "Pawel F. Gora" <gora@if.uj.edu.pl>

Przy blizszej analizie okazuje sie, ze nie jest to pytanie fizyczne, ale filozoficzne - jest to bowiem nie pytanie o mechanike kwantowa, ale o interpretacje mechaniki kwantowej. Ja osobiscie skaniam sie do klasycznej interpretacji kopenhaskiej, wedle której na poziomie kwantowym wystepuje prawdziwa losowosc. Trzeba jednak pamietac, ze mechanika kwantowa to nie opis rzeczywistosci (takowego nie znamy i, zapewne, znac nie bedziemy), ale model rzeczywistosci, bardzo zreszta uzyteczny i dajacy wyniki zgodne z doswiadczeniem.

Nalezy jednak dodac, iz popularne swego czasu teorie zmiennych ukrytych (losowe aspekty mechaniki kwantowej sa tylko przejawem statystycznych zachowan wielkiej ilosci czastek deterministycznych, których bezposrednio obserwowac nie mozemy) daja przewidywania niezgodne z danymi doswiadczalnymi (prace Aspecta na amaniem nierównosci Bella - cholera, który to juz raz o tym pisze?). Tak czy siak, indeterminizm na poziomie kwantowym ma najwurazniej inny charakter niz na poziomie klasycznym: w fizyce klasycznej losowosc, modelowanie poprzez procesy stochastyczne, jest tylko proteza naszej nieznajomosci i praktycznej niemozliwosci sledzenia zachowan mnóstwa (typowo rzedu $10^{23}$) czasteczek. Na poziomie kwantowym, jesli losowosc jest tylko proteza (moim zdaniem nie jest), to jest proteza czegos bardziej subtelnego niz ludzkosc zdoaa dotad wymyslec - bo nie sa to standardowe zmienne ukryte.


next up previous contents
Next: Kot Schroedingera-o co tu Up: Fizyka kwantowa Previous: Co to jest i   Spis rzeczy